W poszukiwaniu polskich nazwisk

Dolny Śląsk. Jelcz-Laskowice. Ziemia od ponad 600 lat niemiecka. Czy pomimo tego da się tu odnaleźć ślady świadczące o polskiej tożsamości? Sprawdźmy…

W przeszłości tutejszych ludzi nazywano Szlązakami, mówiącymi dialektem mazurzącym. Podwrocławscy chłopi mówili „Przy wsyskim, co cynią, rozmyślay, co za koniec ta rzec weznie!”

Ruszając na poszukiwanie języka polskiego odnajdujemy unikatowy 292-stronicowy mszał w języku polskim ewangelickiego pastora Simona Figuliusza z 1573 roku, w którym na karcie numer 210 autor napisał: „Simon Figuliusz polanczyk na ten czas fararz w Laskowicach”.

Natrafiamy także na pierwszy Słownik Gwary Dolnośląskiej Baltazara Dzialasa z 1809 roku, a przenosząc się w czasie do 1826 roku spotykamy na Jerzego Treskę – zagrodnika z Nowego Dworu składającego zeznanie w obronie polskich mszy: ”Moim językiem ojczystym jest język polski, i choć znam język niemiecki, jak większość tutejszych Polaków, polskie słowo boże jest dla nas bardziej zrozumiałe i bliskie.”

Wertując stronice ksiąg parafialnych z lat 1891 i 1894 w poszukiwaniu śladów istnienia języka polskiego odnajdujemy polskie nazwiska, m.in.: Nowak, Wilczek, Urbann, Telma, Dzialas, Wolski, Woitas, Meta, Wilhelm, Mostka, Mierowa.

Co jeszcze świadczy o polskości Jelcza-Laskowic?

W 2017 roku na starych cmentarzach można znaleźć polskie nazwiska na nagrobkach. Na cmentarzu parafialnym w Nowym Dworze znajduje się płyta nagrobna Maxa Dzialasa (1902-1945), a na cmentarzu komunalnym w Chwałowicach płyta Roberta Treske (1904-1920), Rosiny Dziallas (1837-1921), Gottlieba Dziallasa (1842-1922), Paula Dzialasa (1893-1920), Karla Dzialasa (1852-1932). Czy są to zmarli członkowie rodzin wcześniej wspomnianych Baltazara Dzialasa i Jerzego Treski, zasłużonych dla tego regionu?

Inne polskie nazwiska znajdujemy na tablicach granitowych upamiętniających żołnierzy, którzy zginęli podczas I wojny światowej (m.in. Oskar Wilczek, Gustav Treske, Georg Treske, Reinhold Nowak). Czy to coś oznacza?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Share this...
Share on Facebook
Facebook